HİPOKALEMİYE YAKLAŞIM

-A
+A
Kategori: 
Makale

Dr AHMET NAYIR

Dr ÖZLEM ALTAY

Dr FATİH DİLEK

 

Potasyumun görevi nedir ?

     •      Potasyum major intraselüler bir katyondur.
     •      Hücre yüzey membran potansiyeli , sinir ileti ve kas kontraksiyonu gibi olaylarda primer rol alır. Hücrenin sadece ileti için de ğil aynı zamanda fonksiyonel ve yapısal bütünlüklerinin korunması için de potasyuma ihtiyacı vardır.
     •      Besinlerle alınan günlük potasyum ; 70-120 mmol arasında de ğ i şir.
     •      Esas atılım organı böbrektir.Barsaklardan atılım minimaldir.
     •      Kronik böbrek yetersizli ğinde barsaklardan atılım artar.

Total vücut potasyumunun da ğılımı nasıldır?

•      İntraselüler sıvı                    •      Ekstraselüler sıvı 
•      Kas      2650mmol               •      Kemik      33mmol  
•      KC       250mmol                 •      İntertisyel sıvı 35mmol
•      Eritrosit  150mmol               •      Plazma     15mmol 

•      [K]       150mmol/L               •      [K]        4mmol/L

Hücresel potasyum geçi şi nelerden etkilenir?

• Serum [K] azalma                  •   Serum [K] artma     

•   İnsülin                                  •    Asidoz  

•   ß- 2 adrenopseptör              •    Hiperglisemi
         agonistleri
•   Alkaloz                                 •    ß blokerler 
•   alfa adrenoseptör                 •    alfa adrenoseptör 
         antagonistleri                               agonistleri

                                                 • osmolalite artışı

                                                 • Egzersiz

Potasyumun hücre içine şifti

•   Katekolamin de şarjı(stress,inhale ß agonistler, vazopressor ajanlar)
•   Respratuvar-metabolik alkaloz
•   İnsülin
•   Hipokalemik periyodik paralizi(hipertroidiye sekonder ya da idiopatik nedenli)
•   Soluble baryum tuzu alımı
•   Megaloblastik anemide B-12 veya folat kullanımı

Hipopotasemi nasıl tanımlanır?

•    Normal potasyum düzeyi ; 3,5-5 mEq/L'dir.
•    Total vücut potasyumu ~ 50 mEq/L’dir • Hipopotasemi; [K]<3,5 mEq/L olarak tanımlanır.
•    Orta derece hipopotasemi; [K] 2,5-3 mEq/L’dir.
•    Ağır hipopotasemi; [K]<2,5 mEq/L’dir.

Hipopotasemi sıklı ğı ve etyolojisi nedir?

•    Hipopotasemi %20’nin üzerinde hospitalize hastada görülüyor.(ABD)
•    Klinik önemi olan hipopotasemi oranı %4-5
•    Ciddi hipopotasemi oldukça nadir.
•    Hastaların %80’i diüretik alıyor.

Hipopotaseminin klinik görünümleri nelerdir?-1-

•    Nöromüsküler

     İskelet ve düz kas: halsizlik. kramp, paralizi, rabdomyoliz, ileus, konstipasyon, kese disfonksiyonu

•    Kardiyovasküler

     Digoksin toksisitesi,aritmi,hipertansiyon,EKG’de U dalgası.

Hipopotaseminin klinik görünümleri nelerdir?-2-

•    Renal

     Hipokalemik nefropati(proksimal tübülde vakuolizasyon ,intertisiel fibrozis,inflamasyon metabolik alkaloz,renal konsantrasyonda defek, hiperkalsiüri, fosfatüri, artmış amonyak üretimi.

•    Metabolik

     Azalmış insülin sekresyonu, artmış renin, azalmış aldosteron, değişikliğe uğramış prostaglandin sentezi.

Hipopotasemi EKG’yi nasıl etkiler?

Hipopotasemiye Yaklaşım Nasıl Olmalıdır?

     Pseudohipokalemi

•    Laboratuvar hataları

•    Alınan kanın oda ısısında bir saatten fazla bekletilmesi

•    Yüksek lökosit sayısı

ARTMIŞ KAYIP

Ekstrarenal potasyum kaybı: Serum pH ölçümü

Metabolik asidoz

•    Alt GIS kayıpları (diyare, fistül)

•    Laksatif kullanımı Normal pH

•    Yetersiz alım

•    Deriden kayıplar (terleme, yaralanma)

•    Pica

Metabolik alkaloz

•    Konjenital klor kaybettiren diyare

•    Villöz adenom

•    Kistik fibroz

METABOLİK ALKALOZ

OLGU-1 (7yaş)

•   Hikaye    Baş ağrısı

•   Kilo         normal

•   Boy         normal

•   TA           36/85

•   Plasma  yuksek
       renin

•   Plasma  normal
      aldosteron

Hipokalemik metabolik alkaloz

                                       Olgu-1

•    Na,mmol/L                       143
•    K,mmol/L                         3,2
•    pH                                    7,42
•    pCO 2                              43,8
•    HCO 3,mmol/L                 27,5

•    Kreatinin,mg/dı                 0,3
•    Total Ca,mg/dl                  9,2
•    TotalMg,mg/dl                   2
•    U Ca/U kreatinin               0,17
•    U Cl/U kreatinin                24
•    Renal USG                       sağ böbrek< sol böbrek

Olgu

                 OLGU-2 (9 yaş)

• Hikaye:                      Başağrısı+epilepsi

• Kilo:                           Normal

• Boy:                           Normal

• TA:                             143/91

• Plazma renin:             Düşük

• Plazma aldosteron:    Düşük

Hipokalemik metabolik alkaloz-Hipertansiyon

OLGU-2

•    Düşük renin, aldosteron düzeyi ve hipertansiyon

•    Aile öyküsü yok (sağlıklı ve TA normal )

•    Amiloride dramatik yanıtlı (spironolaktona yanıtsız)

•    Moleküler biyoloji: delesyon saptanmadı

•    Sonuç: Liddle veya Liddle benzeri sendrom

 

HİPOPOTASEMİNİN

NEFROLOJİK

NEDENLERİ

pRTA

                                 • Bazolateral membranda Na/K ATPase aktivitesinde azalma

                                  Na/H antiporter defekti

                                 • Karbonikanhidraz aktivitesinde azalma

pRTA nedenleri

Fanconi sendromu ile ilişkisiz:

  Sporadik

  Familyal

  Karbonikanhidraz || eksikliği

  İlaçlar: asetozolamid, sülfanilamid

                     Fanconi sendromuyla ilişkili:

• Selektif: Sporadik, Familyal
• Generalize:
       Genetik: Sistinoz, Wilson, HF İ, MLD, Lowe send.
       Disproteinemi: Myelom böbreği, LCDD
       İlaç: Tetrasiklin, ifosfamid, gentamisin...
       Toksin: Kadmium, civa, kurşun
       Tubulointerstisyel: Rejeksiyon, med.kistik hast
       Diğer: Kemik fibromları, osteopetrozis, PNH

 BARTTER SENDROMU

• Hipokloremik metabolik alkaloz, hipokalemi
• İdrar Na,K,Cl konsatrasyonunda artış
• Biopside JGA hiperplazisi
• Plazma renin ve aldosteronunda artış
• Hiperkalsiüri
• Serum ve idrarda artmış PGE 2
• Serum Kinin-Kallikrein, NO düzeylerinde artış

 

GİTTELMAN SENDROMU

• OR, DKT’de Na/K kotransporterda mut.

• Na reabsorbsiyonun %7-8

• Hipokalemik metabolik alkaloz

• Hipermagnezüri, hipokalsiüri

• Üriner PG düzeyi normal,NSAİ’ler etkisiz

                LİDDLE SENDROMU

• Otosomal Domınant
• Ergenlik döneminde bulgu verir
• Poliüri, BGG, hipertansiyon
• Hipokalemik metabolik alkaloz
• Düşük renin, aldosteron
• Sipronolaktona yanıt alınmaz
• Triamterene dramatik cevap

Potasyum tedavisi

 

 

HİPOKALEMİYE YAKLAŞIM

En çok okunanlar

HİPERNATREMİ

Serum sodyum düzeyinin 145 mEq/L üzerinde olmasına hipernatremi denilir. Hipernatremi sık olmayan, bir elektrolit bozukluğudur. Hipernatremi,...

HİPOKALSEMİ

Hastaneye yatırılan hastalarda hipokalsemi ile sık karşılaşılır. Klinikte, asemptomatikten hayati tehdit eden durumlara büyük değişiklikler...

HİPOFOSFATEMİ

Hipofosfatemi fosfat seviyesinin 2,5 mg/dL’den az olmasına denir. Fosfat hücresel süreçte önemli bir role sahiptir. İskelet sisteminin ve kemik...

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

1975-1981 yılları arasında Cerrahpaşa Tıp ve Edirne Tıp Fakültelerinde öğrenim görenlerin sitesi

...

Hasta Ailelerine Bilgiler

Nefroloji hakkında hasta ailelerinin tüm sorularına cevap bulabilecekleri bilgiler.